Conformeren, webdesign en usability

Door Quinten van Geest, 25 februari 2010

Wij, mensen, zijn kuddedieren. Vandaar dat wij elkaar (onbewust) kunnen beïnvloeden. Er bestaan drie typen gedragingen die uitgelokt worden door sociale invloeden. De meest belangrijke van deze drie is conformeren. Wat is de relatie tussen conformeren, webdesign en usability? Hopelijk vind ik daar een antwoord op.

Definitie

Laten we beginnen bij het begin. Wat is conformeren eigenlijk? Simpel gezegd is dit het kopiëren van gedrag en overtuigingen van andere mensen. Neem bijvoorbeeld kleding: hetgeen wat wij dragen, wordt vaak bepaald door wat andere mensen dragen. Als iedereen op een gegeven moment dat ene bepaalde shirt draagt, waarom zou jij dat dan niet kopen? Kortom: we passen ons aan aan onze omgeving (vrienden, familie, maar ook wildvreemde mensen die we niet kennen).

Collectief conformeren

Ik hoor je al afvragen: wat heeft dit met webdesign en usability te maken? Best veel. Tegenwoordig merk je dat veel websites een bepaalde manier van opbouw hebben; een vaste indeling waar menig webdesigner zich aan houdt. Oftewel: wij, webdesigners, conformeren collectief. We wijken niet af van gebruikelijke ontwerppatronen en als je alle websites ontdoet van hun opmaak, heb je (grotendeels) identieke websites. Ontwerpers die de ‘ongeschreven regels’ op een verkeerde manier breken, kunnen (forse) kritiek verwachten. Waarschijnlijk een rede waarom wij ons houden aan de algemene norm.

Is dit collectieve conformisme een probleem? Enerzijds niet. Als alle websites (nagenoeg) identiek zijn, is dit op het gebied van usability natuurlijk ideaal. Men weet dan namelijk precies te vinden wat men zoekt. Het schept vertrouwen. Anderzijds is het natuurlijk erg zonde: door ons te houden aan vaste gewoonten, beperken we onze ontwikkeling en ‘evolutie’. Daarnaast wordt het steeds lastiger om iets unieks neer te zetten, dus krijg je veel ’13 in een dozijn’ websites.

Anders, maar goed

Hoewel het onze evolutie wellicht beperkt, is het wel een enorme uitdaging om de heersende norm (lichtelijk) te doorbreken. Ik denk dat je als ontwerper op zoek moet gaan naar een goede balans: enerzijds moet de website uniek zijn, maar anderzijds moet dit niet ten koste gaan van de usability. Kijk of lichte wijzigingen van de huidige ‘regels’ door te voeren zijn, zonder dat de gebruikers hiervan de dupe worden. Dit zal leiden tot een meer divers en rijker internet. De voorwaarde is wel dat iedereen ervoor open staat en de nieuwe ‘regels’ een kans gunt. Anders is het bij voorbaat al een verloren zaak.

Moraal van dit verhaal: Wees anders, maar val niet op door een slechte usability.

Bron: Social psychology (4de editie, 2006) door: Franzoi



Tags: ,
Geplaatst in: Usability, Webdesign | 2 Reacties »

  1. Pieter :

    Het feit dat mensen kuddedieren zijn, is inderdaad handig te gebruiken op websites.

    Een zeer mooi en duidelijk voorbeeld hiervan vind je op Amazon. Al direct op de indexpagina krijg je het volgende: ‘What Other Customers Are Looking At Right Now’. Met daaronder een rijtje hippe producten.
    Ook op een productpagina wordt dit mooi gebruikt: ‘Customers Who Bought This Item Also Bought’.

    En als zelfs Amazon het doet, dan moet het toch zijn dat het werkt, niet?

  2. Heb je inderdaad gelijk in, echter kan je het ook anders zien: ze houden rekening met verschillende typen mensen (gebruikers).

    Je kan mensen aan de hand van de MBTI grofweg indelen in 4 categorieën:
    - snelle of langzame beslisser;
    - rationele of emotionele beslisser.

    Met deze kennis kan je inspelen op alle vier de categorieën (zoals Amazon doet). In dit artikel wordt het goed uitgelegd:

    http://www.frankwatching.com/archive/2009/04/01/hoe-personas-en-user-stories-bijdragen-aan-een-succesvol-designproces/

    Uiteraard komt conformeren hier ook om de hoek kijken: als iedereen een bepaald product koopt, zal het wel goed moeten zijn :-)


Laat een reactie achter